Onderzoek lange termijn bereikbaarheid Ameland

Hoe houden we Ameland op lange termijn het beste bereikbaar? Deze vraag wordt al jaren onderzocht. Omdat de vaarweg in beheer is bij de Rijksoverheid, worden die onderzoeken gedaan door Rijkswaterstaat. In 2023 is de Verkenning Bereikbaarheid Ameland (VBA) afgerond. Daarna is eind 2025 een MIRT-verkenning (*) gestart. Het vervolgonderzoek richt zich op de periode na 2030, omdat in 2029 de concessie voor de veerverbinding naar Ameland afloopt. In de concessie staan afspraken tussen het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de rederij. Het jaar 2030 is daarom een logisch moment voor aanpassingen aan de veerverbinding.

MIRT- verkenning

De MIRT-verkenning heeft als doel om de bereikbaarheid van Ameland te garanderen met minder baggeren. Uit het VBA-onderzoek kwamen twee oplossingsrichtingen. De ene is het optimaliseren van de huidige vaarroute vanaf Holwert. De andere is het verplaatsen van de afvaartlocatie  naar Ferwert). Uit die verkenning blijkt dat een verplaatsing van de veerdam naar Ferwert het meest tegemoetkomt aan de opdracht; een duurzame bereikbaarheid van Ameland. Echter de vergunbaarheid op basis van de natuurwetgeving is onzeker en risicovol. Om bij Holwert te blijven en toch minder te baggeren moet mogelijk met andere typen schepen en een andere dienstregeling gevaren worden. Alle alternatieven worden uitgebreid onderzocht op hun effecten op economie, natuur en leefbaarheid.

De planning is om eind 2027 het voorkeursalternatief te kiezen. Dat is een besluit van de minister van I&W. De gemeente praat mee, maar besluit niet mee.

Financiering onzeker

Het Rijk heeft meer dan 250 miljoen gereserveerd om de aanpassingen te financieren. Het kabinet heeft in 2026 bekend gemaakt dat alle MIRT-projecten opnieuw beoordeeld worden, om meer geld beschikbaar te hebben voor achterstallig onderhoud van bruggen, sluizen en andere infrastructuur. Dat kan het gevolg hebben dat er geen geld beschikbaar is voor de aanpassingen aan de vaarweg naar Ameland.

(*) Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport. Dit is een investeringsprogramma van het Rijk voor projecten en programma’s in het ruimtelijk domein (zoals wegen en bruggen). Het Rijk is bij deze projecten en programma's direct financieel betrokken.