Nieuwe concessies Waddenveren

De vervoersdiensten naar de Friese Waddeneilanden zijn voor gebruikers (vrijwel) de enige manier om van en naar de eilanden te reizen. Om het passagiersvervoer van en naar de Waddeneilanden het hele jaar door op een betrouwbare manier te laten plaatsvinden, verleent de Rijksoverheid hier een speciale vergunning voor. Deze vervoersvergunning heet een concessie. De vervoerder die deze concessie krijgt, mag als enige bedrijf het vervoer van en naar de Waddeneilanden verzorgen.      

Nieuwe concessies vanaf 2029

In 2029 lopen de huidige concessies voor de Friese Waddenveren af. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) is daarom bezig met de aanbesteding van nieuwe concessies vanaf 2029. 

De looptijd van de nieuwe concessie voor Ameland en Schiermonnikoog is 7 jaar. Dit is korter dan de gebruikelijke 15 jaar, omdat er ook een onderzoek loopt daar de toekomst van de vaargeul.

Aanbesteding loopt

Het ministerie van I&W heeft een ‘Programma van Eisen’ opgesteld. Hierin is precies vastgelegd waar de nieuwe veerdiensten aan moeten voldoen. Bij het opstellen van het PvE heeft het ministerie bewoners, bedrijven en gemeenten gevraagd wat ze belangrijk vinden. Ook het college van B&W van Ameland heeft meegepraat. Onderaan dit bericht zijn de reacties van de eilanden op het PvE opgenomen.

De minister heeft het PvE vastgesteld. In het PvE staan eisen voor onder andere de prijs van de tickets, de kwaliteit, dienstregeling, en ook zaken als ‘lokale binding’. 

Vanaf maart 2026 is de aanbesteding begonnen. Iedere Europese rederij mag inschrijven. 

Het ministerie wil eind 2027 een keuze maken welke reder vanaf 2029 mag varen. De reder is verplicht om de schepen over te nemen en het personeel in dienst te houden.

Vervolg

Het ministerie van I&W is nu bezig met de aanbesteding. Dat gaat volgens strikte regels voor Europese aanbestedingen. 

Belangstellende reders kunnen hun inschrijving tot eind maart indienen. Daarna gaat het ministerie de inschrijvingen beoordelen aan de hand van het PvE. In het derde kwartaal van 2027 wil het ministerie de concessie gunnen aan de aanbieder die het beste aansluit bij het PvE.

Reacties op het PvE

Reactie van de colleges van B&W

Het ministerie heeft de colleges van burgemeester en wethouders (B&W) van de vier Friese eilanden gevraagd om een gezamenlijke reactie. De gemeenteraden zijn daarbij gevraagd om eventuele aanvullende zienswijzen aan te leveren, zodat die kunnen worden meegenomen in de gezamenlijke, definitieve reactie.  In de zienswijze is, naast het gezamenlijke deel, plaats voor reacties die specifiek over één eiland gaan.

Deze definitieve reactie namens de Friese Waddengemeenten is op 17 juli 2025 verstuurd naar het ministerie.

Reactie van eilanders

De gemeente hecht veel waarde aan de mening van eilandbewoners bij de voorbereiding van nieuwe concessies. Bewoners konden tot en met 20 juli 2025 hun mening geven over het Programma van Eisen.